Bir şeyi gerçekten istiyor olsan bile bazen kendi yoluna taş koyuyor gibi hissedebilirsin. Hazırlığı son ana bırakmak, kusursuz yapamayacaksan başlamamak, bir hata sonrası tamamen vazgeçmek ya da kısa süreli rahatlama uğruna uzun vadeli hedefi ertelemek… Bu test, kendini geri çeken davranış örüntülerinden hangisinin sende daha baskın olduğunu görmene yardımcı olmak için hazırlandı.
Öz-Sabotaj Profilin
Kendini Sabote Etme Testi Neyi Ölçüyor?
- Kendine engel koyma: performansın gerçekten ne olduğunu test etmemek için koşulları bilinçli ya da yarı-bilinçli biçimde zorlaştırma,
- Mükemmeliyetçi korunma: hata veya eleştiri ihtimalinden korunmak için başlamayı/geçişi geciktirme,
- Kısa vadeli rahatlamaya kaçma: anlık duygusal rahatlama uğruna uzun vadeli hedefi zayıflatma,
- Ya hep ya hiç döngüsü: küçük bir aksaklığı tüm sürecin bozulması gibi yorumlayıp geri çekilme.
Bilim “Self-Handicapping” Hakkında Ne Söylüyor?
Psikolojide “self-handicapping”, kişinin olası başarısızlıktan önce performansı açıklayabilecek bir engel yaratması ya da öne sürmesiyle ilişkilendirilir. Bu davranış kısa vadede benlik saygısını koruyabilir; ancak uzun vadede öğrenme, hazırlık ve performansın önüne geçebilir.
Üniversite öğrencilerinde yapılan çalışmalar, self-handicapping ile erteleme arasında güçlü ilişkiler bulmuş; öz-düzenleme, kaygı, mükemmeliyetçilik ve öz-şefkat gibi değişkenlerin de bu örüntüyle bağlantılı olabileceğini göstermiştir.
Sonucun En Yüksek Olduğu Alana Göre Ne Yapabilirsin?
- Kendine engel koyma yüksekse: sonucu değil hazırlık davranışını ölç. Kendini Sabote Etme Nedir? rehberiyle devam et.
- Mükemmeliyetçi korunma yüksekse: Mükemmeliyetçilik ve Başarısızlık Korkusu yazılarına geç.
- Kısa vadeli rahatlamaya kaçma yüksekse: rahatsızlığı azaltmak yerine görevin ilk adımını küçült. Erteleme Testi de tetikleyiciyi daha ayrıntılı gösterebilir.
- Ya hep ya hiç döngüsü yüksekse: “yeniden başlamak” yerine “bir sonraki doğru davranış” yaklaşımını dene. Kendini Sürekli Eleştirmek ve Erteleme yazısıyla devam et.
Kendini Sabote Etme ile Erteleme Aynı Şey mi?
Hayır. Erteleme öz-sabotaj davranışlarından biri olabilir ama her öz-sabotaj erteleme değildir. Yetersiz hazırlık, fırsattan geri çekilme, gerçek performansı test etmekten kaçınma veya küçük bir hatadan sonra tamamen bırakma da benzer biçimde uzun vadeli hedefe zarar verebilir.
Sık Sorulan Sorular
Kendini sabote etmek bilinçli mi yapılır?
Her zaman değil. Bazı davranışlar bilinçli olabilir; bazıları ise ancak sonuç tekrarlandığında fark edilen otomatik örüntüler halinde gelişebilir.
Mükemmeliyetçilik kendini sabote etmeye dönüşebilir mi?
Bazı durumlarda evet. Özellikle hata yapma kaygısı ve performansın değerlendirilmesiyle ilgili endişeler davranışsal geri çekilme veya ertelemeyle birleşebilir.
Bu test klinik bir ölçek mi?
Hayır. Tanı veya psikometrik değerlendirme amacı taşımaz; günlük öz-gözlem için hazırlanmıştır.
Bilimsel Arka Plan
- Self-Handicapping Among University Students: The Role of Procrastination, Test Anxiety, Self-Esteem, and Self-Compassion.
- Academic procrastination and perfectionism as pathways to self-handicapping. 2026.
- Self-efficacy, self-regulation, self-handicapping and procrastination.
- CBT for procrastination, burnout, self-handicapping and test anxiety. 2025.